
James Aaron Quick, Cheryl Carter New

Maria Cristina Cuturi, Ignacio Anegon (eds.)

بیزانس:
گنبد یکی از نشانه های معماری بیزانس است.فرم خطی که ریشه در معماری روم داشت ؛به سمت غرب کشیده شده و سرانجام در کلیسا های جامع قرون وسطی گسترش یافته است در حالی که فرم گنبدی به طرف شرق کشیده شده و در گنبدهای کلیساهای امپراتوری بیزانس گسترش یافته است .
ترکیب باسیلیکا و عمارات گنبددار باعث ساخته شدن معماری قرون وسطی شده است .تاریخ معماری بیزانس کاملا متفاوت است و با مقابل هم قرار دادن معماری گوتیک و بیزانس این تفاوت بیشتر آشکار می شود . این دو سبک معماری از لحاظ سازه و پلان و تزیینات متضاد یکدیگر هستند در حالی که معماری روم هنوز هم نقطه آغازین این دو سبک معماری به حساب می آید .
مهمترین مسئله ای که باید در پلان اصلی معاری بیزانس مورد توجه قرار گیرد عبارت است از :یک گنبد مرکزی با تمام فضاهای فرعی آن از قبیل راهرو و محراب کلیسا که کاملا تابع کلیسا است و می توان آنرا در مقیاس بزرگ ایاصوفیه مشاهده کرد .حالت چلیپایی شکل یونانی با بازوهای کم و بیش برابر که با گنبد هایی پوشیده شده اند ؛در سن مارکو ونیز دیده می شود .
سیستم سازه ای در معماری دوره بیزانس ؛حجم های سنگین را در قسمتهای پایین و سطوح منحنی را در قسمت های بالای ساختمان به وجود می آورد .
برای دیوارها پوشش مخافظ از سنگ مرمر به کار می رفت و برای گنبدها و طاق ها از موزاییک استفاده می شد .در جزئیات کنده کاری های بسیار زیبای بیزانسی وجود دارد که در ساختمان اصلی بنا بسیار به ندرت از آنها استفاده شده است .بنا براین معماری بیزانسی با ویژگی های سبکی با شکوه ظاهر می شود؛یعنی تلفیق سازه و تزئینات .