بررسی خمس از دیدگاه فقهای امامیه و فقهای اهل سنتword

فهرست مطالب

عنوان صفحه

 چکیده1

مقدمه2

فصل اول: کلیات

1- کلیات3

1-1- طرح تحقیق3

1-1-1- بیان مسأله3

1-1-2- پرسش اصلی تحقیق3

1-1-3- فرضیه‌های تحقیق3

1-1-4- اهداف تحقیق3

1-1-5- سوابق تحقیق3

1-1-6- جنبه نوآوری تحقیق3

1-1-7- روش تحقیق3

1-1-8- محدودیت‌ها و مشکلات3

1-2- مفاهیم3

1-2-1- معنای لغوی خمس، فیء، انفال و غنیمت3

1-2-2- معنای اصطلاحی خمس3

1-2-3- تفاوت غنیمت، فیء و انفال3

1-3- ادله خمس3

1-3-1- ادله قرآنی3

1-3-2- ادله روایی3

1-3-3- دلیل اجماع3

فصل دوم: پیشینه تاریخی و فقهی خمس

2- پیشینه تاریخی و فقهی خمس3

2-1- خمس در عصر پیامبر گرامی اسلام (ص)3

2-1-1- منابع خمس3

2-1-2- موارد مصرف خمس3

2-2- خمس در دوران خلفا3

2-3- خمس در زمان ائمه (ع)3

2-3-1- منابع خمس3

2-3-2- توزیع خمس3

2-4- خمس در عصر غیبت3

2-4-1- منابع خمس3

2-4-1-1- غنیمت3

2-4-1-2- ارباح مکاسب3

2-4-1-3- زمین انتقال یافته از مسلمان به ذمّی3

2-4-1-4- معدن3

2-4-1-5-مال حلال آمیخته به حرام3

2-4-1-6- کنز3

2-4-1-7- غوص3

2-5- نتیجه بحث3

فصل سوم: دیدگاه فقهای امامیه و اهل سنتدر خصوص منابع اصلی خمس

3- دیدگاه فقهای امامیه و اهل سنت در خصوص منابع اصلی خمس3

3-1- دیدگاه اهل سنت دربارۀ خمس3

3-2- دیدگاه شیعه دربارۀ خمس3

3-3- دلایل اهل تسنن بر انحصار خمس در غنیمت جنگی3

3-3-1- پاسخ دلیل اول3

3-3-2- پاسخ دلیل دوم3

3-3-3- چکیدۀ دیدگاه‌ها3

3-3-4- حکم زمین غنیمتی3

3-4- مالکیت عمومی3

3-4-1- وجوه تمایز میان ملکیت عمومی و دولتی3

3-4-2- جهاد ابتدایی3

3-4-3- جایگاه خمس در جهاد بی‌اذن امام3

3-4-4- جهاد دفاعی3

3-4-5- جنگ مسلمان با مسلمان‌نما3

3-5- معادن از دیدگاه فقها3

3-5-1- نظریات حقوقی دربارۀ معادن3

3-5-5-1- دیدگاه اول ودلایل آن3

3-5-5-2- دیدگاه دوم و دلایل آن اشتراک در معادن3

3-5-5-3- دیدگاه سوم و دلایل آن3

3-5-5-4- بررسی دیدگاهها3

3-5-5-5- ردّ دلایل و قول به اشتراک معادن3

3-5-5-6- راههای ثبوت حق ویژه در معادن3

3-5-5-7- سرچشمۀ حق ویژه در معدن و حکم خمس آن3

3-5-6- خمس جواهر دریایی3

3-5-7- عنبر3

3-5-8- ثروتهای دریایی3

3-6- کنز (گنج)3

3-6-2- ویژگیهای مشترک معدن، گنج و جواهر دریایی3

3-7- خمس مال حلال مخلوط به حرام3

3-8- خمس زمین انتقالی3

3-8-1- خمس زمین ذمی3

3-9- جایگاه خمس ارباح مکاسب3

3-9-1- دیدگاه فقها3

فصل چهارم: مصارف خمس

4- مصارف خمس3

4-1- دیدگاه فقها3

4-2- تقسیم خمس بعد از نبی3

نتیجه گیری3

فهرست منابع3

 چکیده

 بررسی خمس از دیدگاه فقهای امامیه و فقهای اهل سنت

یکی از تدابیر دین مبین اسلام در رفع نیازهای مالی جامعه، فریضه خمس می‌باشد که در کنار زکات واجب گردیده است و از نظر مشهور فقها جهت تأمین هزینه‌های سادات که از زکات محرومند و نیز سهم امام (ع) مورد استفاده قرار می‌گیرد.

با توجه به اختلافاتی که در وجوب خمس در عصر غیبت، موارد آن و نیز مصارف خمس بین فقهای امامیه و اهل سنت وجود دارد هدف این پژوهش بررسی خمس از منظر مذاهب خمسه در قالب یک تحقیق نظری به شیوه کتابخانه‌ای می‌باشد به نحوی که وجوه افتراق و اشتراک مذاهب خمسه در سه محور حکم، منابع و مصارف خمس مورد بررسی قرار گرفته است. مهمترین یافته‌های این پژوهش عبارت‌اند از:

فقهای مذاهب خمسه معتقدند که خمس واجب است. دیدگاه غالب فقهای اهل سنت انحصار خمس به غنائم جنگی است اما خمس نزد فقهای امامیه در منابع هفت‌گانه (غنیمت، ارباح مکاسب، زمین منتقله به ذمی، معدن، کنز، غوص، مال حلاب آمیخته به حرام، معدن) واجب است. فقهای امامیه در شش چیز (سهم خدا، سهم پیامبر، سهم ذی‌القربی، سهم ایتام، سهم مساکین، سهم در راه‌ماندگان) و فقهای اهل سنت (حنیفه، شافعیه، مالکیه) مصارف خمس را در پنج چیز (سهم پیامبر، سهم ذی‌القربی، سهم ایتام، سهم مساکین، سهم در راه‌ماندگان) خلاصه کرده‌اند.

 واژه های کلیدی: خمس، فقه امامیه، اهل سنت، منابع خمس، مصارف خمس.

 مقدمه

 تردیدی نیست که اسلام به صورت یک مکتب اخلاقی، فلسفی و یا اعتقادی محض ظهور نکرد؛ بلکه به عنوان یک آیین جامع ـ که تمام نیازهای مادی و معنوی در آن پیش بینی شده ـ پا به عرصه ظهور گذاشت. از سوی دیگر، این مکتب از همان عصر رسول خدا(ص) با تأسیس حکومت همراه بود؛ در نتیجه برای اداره آن نیاز به یک پشتوانه مالی غنی و منظم داشت که بتواند در سایه تشکیل حکومت اسلامی از بینوایان، بیماران، بی سرپرستان، معلولان و یتیمان جامعه دستگیری نماید و این خلأ اقتصادی را پرکند. خداوند متعال با نزول آیات زکات دست یاری و رحمت بی پایانش را به کمک نبی اکرم(ص) فرستاد و با واجب ساختن زکات، این نقص و کاستی را برطرف کرد. این فریضه الهی از مالیاتهایی است که در حقیقت جزو اموال عمومی جامعه اسلامی محسوب می شود و نیز به غیر بنی هاشم «سادات» اختصاص دارد و لذا مصارف آن عموماً موارد یاد شده است. ولی امام به عنوان رئیس حکومت نیز هزینه هایی دارد که باید تأمین شود. او برای پیشبرد نظام اسلامی و اداره جامعه، به بودجه فراوانی نیاز دارد. فریضه خمس برای تأمین این منظور، بر متمکنان جامعه واجب گردیده است. خمس یکی از مسلّمات اسلام است که قرآن مجید وجوب آن را به صراحت بیان نموده است. قرآن ادای خمس را با ایمان به خداوند پیوند زده است. از اینجا روشن می شود که نه فقط اعتقاد به وجوب خمس، بلکه ادای آن از ضروریات دین است. آنچه بین شیعه و اهل سنت مشترک و مسلّم است، وجوب خمس بر اموال جنگی است. ولی مکتب اهل بیت(ع) با توجه به ظاهر آیه خمس و نظر به عرف و لغت، علاوه بر اموال غنیمت جنگی، خمس هر چیزی را که بر آن در لغت و عرف، غنیمت و فواید صدق می کند، واجب می داند و روایات فریقین را بر این مطلب دلیل آورده است. اما اکثر اهل سنت وجوب خمس را فقط بر اموال جنگی منحصر کرده اند، اگر چه برخی از آنها خمس را بر گنج و برخی دیگر بر اشیا نیز لازم می دانند. فلسفه اختصاص خمس به خاندان پیامبر هم این است که از یک طرف از زحمات پیوسته آن خاندان تقدیر به عمل آید و هم آنها از نظر اقتصادی به مردم نیاز نداشته باشند و از همه مهم تر در اداره نظام جامعه کمکی به این خاندان باشد.

این پژوهش با پرداختن به بررسی خمس از دیدگاه مذاهب پنج‌گانه به شکل تطبیقی سعی دارد به گوشه ای از قدرت و قوت حکومت اسلامی در حمایت از سلامت اقتصادی جامعه اشاره نماید.

 فصل اول

کلیات

- کلیات

 1-1- طرح تحقیق

1-1-1- بیان مسأله

 خمس در اسلام، جایگاه ویژه‌ای دارد و از فرایض مالى مسلمانان محسوب مى گردد. فقهاى اهل سنّت، خمس را فقط در غنایم جنگى و گنج و معادن، واجب مى دانند، لیکن از نظر فقهاى شیعه، خمس بر هفت چیز واجب است. (شیخ طوسی، 1406ق، ص116)

اهل سنّت مانند ما شیعیان، در مواردى به وجوب خمس در غیر غنایم جنگى معتقدند، لیکن در این مسئله میان مذاهب چهارگانه حنفى، مالکى، حنبلى و شافعى، تفاوت نظر وجود دارد. حنفى ها به جز غنیمت جنگى، در «معدن و رِکاز» نیز خمس را واجب مى دانند، اما مى گویند: معادن سه قسم است و یک قسم آن، خمس دارد. در گنج نیز خمس واجب مى باشد و مصرف آن دو مانند غنیمت جنگى است. مالکى ها مى گویند: در گنج و معدن طلا و نقره، خمس واجب است و مصرف آنها را مانند غنایم جنگى مى دانند. شافعى ها و حنابله مى گویند: در رِکاز یا گنج، خمس واجب است. با توجه به اینکه بین فقهای امامیه و اهل سنت از یکسو و خود فقهای اهل سنت از سوی دیگر در متعلقات و احکام خمس اختلاف نظر و ابهاماتی وجود دارد، لازم است این اختلافات و ابهامات مورد بررسی و تبیین قرار بگیرد. (همان منبع، 117).

لذا در این پایان نامه بر‌آنیم تا با بررسی دیدگاه فقهای مذاهب خمسه در خصوص خمس وجوه افتراق و اشتراک آنها را استخراج و موضوع را به شکل تطبیقی و علمی مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم.

1-1-2- پرسش اصلی تحقیق

 - وجوه افتراق و اشتراک مذاهب خمسه در مورد خمس چیست؟

 1-1-3- فرضیه‌های تحقیق

 1-مذاهب خمسه در اصل وجوب خمس اشتراک نظر دارند.

2-مذاهب خمسه در تعلق گرفتن خمس به غنائم جنگی اشتراک نظر دارند و در سایر متعلقات خمس اختلاف نظر دارند.

3-وتعلق خمس به زائد بر موونه، مال مخلوط به حرام و زمینی که ذمی از مسلمان مسلمان می‌خرد مختص به فقه امامیه است..

4- مذاهب خمسه در مصرف خمس چه از جهت نحوه تقسیم و چه از جهت نحوه هزینه کردن اختلاف نظر دارند.

 1-1-4- اهداف تحقیق

 1-بررسی دیدگاه مذاهب خمسه در خصوص خمس چه از جهت حکم تکلیفی، متعلقات و مصارف آن.

2-بررسی و استخراج وجوه اشتراک مذاهب خمسه در خصوص خمس.

3-بررسی و استخراج وجوه افتراق مذاهب خمسه در خصوص خمس.

4-بررسی و تحلیل ادله مذاهب خمسه در خصوص خمس.

 1-1-5- سوابق تحقیق

 نگارنده این پژوهش در خصوص بحث خمس در فقه امامیه و اهل سنت به شکل تطبیقی کتاب مستقلی نیافته است و اگرچه در لابلای کتب فقهی مباحثی با عنوان خمس وجود دارد ولی به کاری جامع که تا کنون تفاوت خمس را از منظر فقهای پنج‌گانه مورد بررسی قرار دهد برخورد نکردم. البته در این خصوص می توان به کتاب «خمس، چالش‌ها و راهکارها » نوشته دفتر تبلیغات اسلامی شعبه خراسان رضوی که بحث تحولات تاریخی خمس را مورد بررسی قرار داده است، می‌توان اشاره نمود (دفتر تبلیغات اسلامی، 1386).

همچنین کتاب «روش محاسبه خمس طبق نظر نه تن از مراجع تقلید» تألیف علی اصغر ظهیری از دیگر کتبی است که بحث خمس را به شکل مختصر ازمنظر فقهی مورد بحث قرار داده

Food Processing Handbook, Second Edition

Food Processing Handbook, Second Edition

Models for Probability and Statistical Inference: Theory and Applications

James H. Stapleton

Essentials of energy technology : sources, transport, storage, and conservation

Borst, Walter L.; Fricke, Jochen

دانلود نقشه توپوگرافی و نقشه زمین‌شناسی ورقه اردستان به همراه گزارش کامل پشت نقشه در 1:100000

دانلود نقشه زمین‌شناسی 1:100000 اردستان به همراه گزارش کامل آن

در اینجا نقشهتوپوگرافی و نقشه زمین‌شناسی1:100000 اردستان به همراه شیت گزارش کامل آن با کیفیت بسیار بالا برای دانلود قرار داده شده است.

تقریباً نقشه زمین‌شناسی کلیه استان‌ها، نواحی،شهرها و ... ایران( در مقیاس‌های مختلف از 1:25000 تا 1:5000000 به همراه گزارش آنها موجود می‌باشد. فرمت این محصولات PDF و JPg می‌باشد در صورت نیاز به شیپ فایل (Shapefile) این نقشه ها شما می توانید از طریق ایمیل [e-mail] یا از طریق شماره تماس های 09228036123 و 09308656455 (در تلگرام یا تماس) با ما در ارتباط باشید و سفارش دهید ، مراتب در اسرع وقت به اطلاع شما رسانده خواهد شد.